Viêm lệ quản là một
trong những bệnh mắthiếm gặp, khiến mắt khó chịu trong một thời gian dài. Bệnh
rất dễ nhầm lẫn với bệnh mắt khác như viêm kết mạc, viêm túi lệ mạn tính. Chẩn
đoán đúng và điều trị kịp thời đem lại hiệu quả cao và hạn chế nhiều biến chứng
của bệnh
Viêm lệ quản là gì?
Viêm lệ quản là một
tổn thương nhiễm trùng phần lệ quản của đường dẫn nước mắt.Đây là một bệnh lý
ít gặp trong nhãn khoa và dễ bị bỏ qua hoặc dễ nhầm lẫn với viêm kết mạc, viêm túi lệ. Tuy ít gây ảnh hưởng đến chức năng thị giác nhưng bệnh viêm lệ
quản ảnh hưởng đáng kể tới sự thoải mái và làm giảm chất lượng sống của bệnh
nhân.Viêm lệ quản chỉ chiếm khoảng 2% tổng số các ca bệnh về lệ đạo. Bệnh chủ yếu
gặp ở phụ nữ lớn tuổi.
Nguyên nhân gây bệnh
có thể do các vi khuẩn như tụ cầu, phế cầu, lao…và hay gặp nhất là xạ khuẩn
Actinomyces.
Triệu chứng của viêm
lệ quản?
Bệnh viêm lệ quản dễ
bị nhầm lẫn với các bệnh lý khác, nhất là viêm kết mạc mạn tính do bệnh không
có triệu chứng đặc hiệu nên khó chẩn đoán chính xác.
Bệnh có khá nhiều
triệu chứng. Tuy nhiên có những triệu chứng phổ biến như: chảy nước mắt liên
tục và kéo dài, đặc biệt nước mắt có mùi hôi gây khó chịu. Viêm kết mạc mạn
tính kéo dài hàng tháng, hàng năm kèm theo nhiều xuất tiết bẩn. Điểm lệ viêm
đỏ, giãn, lồi hơn. Lòng lệ quản giãn rộng (dấu hiệu này có thể được phát hiện
rõ nhất khi chụp túi lệ có bơm thuốc cản quang).
Do lệ quản bị viêm nên
vùng mi thường bị sưng. Viêm lệ quản thường hay viêm đường lệ quản dưới, ít khi
viêm lệ quản trên hoặc cả hai lệ quản. Lệ quản thường bị sưng phù, có chất tiết
ở lỗi lệ như dịch mủ.
Điều trị viêm lệ quản
Viêm lệ quản chủ yếu
được điều trị nội. Làm sạch lệ quản là quan trọng nhất. Nếu có sỏi, cần nong
rộng lỗ lệ và đảm bảo nặn lệ quản loại bỏ hết sỏi và các chất tiết trong lệ
quản.
Một số trường hợp phải
phẫu thật mở lệ quản để lấy sạch chất kết tụ. Nếu chỉ điều trị kháng sinh mà
không lấy hết sỏi, cũng như nặn bỏ chất tiết trong lệ đạo, điều trị sẽ thất
bại. Phẫu thuật mở lệ quản chỉ giới hạn ở lệ quản ngang và đi vào từ mặt kết
mạc mi mắt.
Thời gian điều trị một
ca viêm lệ quản có thể kéo dài từ 4 – 10 tuần. Tuy đây là bệnh ít gặp và điều
trị khá đơn giản bằng kháng sinh có thể đạt tỷ lệ khỏi bệnh lên tới 100% nhưng
viêm lệ quản có tỷ lệ tái phát cao. Điều trị viêm lệ quản bằng nội khoa có tỷ
lệ tái phát tới 44%.
Điều trị bằng phương
pháp ngoại khoa tạo hình lỗ lệ có tỷ lệ tái phát thấp hơn nhưng việc mở lệ quản
có thể để lại di chứng như hẹp lệ quản, tạo sẹo, rò lệ quản. Vì thế, phương
pháp điều trị nội khoa vẫn được áp dụng nhiều hơn.
Tác nhân thường gặp
nhất là Actinomyces. Tác nhân này gây sỏi trong lệ quản, vì vậy việc lấy hết
sỏi trong lệ quản là một yếu tố quan trọng trong điều trị.
Điều quan trọng trong
việc điều trị bệnh viêm lệ quản là người bệnh cần đến thầy thuốc chuyên khoa
sớm. Việc chẩn đoán chính xác bệnh viêm lệ quản cũng như nguyên nhân của căn
bệnh sẽ giúp bệnh nhân sớm khỏi.
