Nhiều người nghĩ đột quỵ xảy ra rất đột ngột. Nhưng thực tế, có những trường hợp nguy cơ đã âm thầm hình thành từ nhiều năm trước do xơ vữa mạch máu.
Xơ vữa mạch máu là gì?
Hãy tưởng tượng mạch máu giống như một “đường ống” đưa máu đi nuôi cơ thể. Theo thời gian, mỡ máu, cholesterol và các chất lắng đọng có thể bám vào thành mạch, tạo thành các mảng xơ vữa. Các mảng này làm lòng mạch hẹp dần, máu lưu thông khó hơn. Nguy hiểm hơn, mảng xơ vữa có thể nứt vỡ, tạo cục máu đông gây tắc mạch.
Vì sao xơ vữa có thể gây đột quỵ não?
Não cần máu để nhận oxy và chất dinh dưỡng. Khi mạch máu nuôi não bị hẹp nặng hoặc tắc đột ngột, vùng não phía sau chỗ tắc không được cấp máu đầy đủ. Khi đó, người bệnh có thể bị nhồi máu não, một dạng đột quỵ thường gặp.
Ai dễ bị xơ vữa mạch máu?
Nguy cơ tăng lên ở người có:
⚠️ Tăng huyết áp
⚠️ Rối loạn mỡ máu
⚠️ Đái tháo đường
⚠️ Hút thuốc lá
⚠️ Thừa cân, béo phì
⚠️ Ít vận động
⚠️ Ăn nhiều đồ chiên rán, mỡ động vật, nội tạng, đồ mặn
⚠️ Gia đình có người mắc bệnh tim mạch, đột quỵ sớm
Xơ vữa có biểu hiện gì không?
Điều đáng lo là xơ vữa mạch máu thường tiến triển âm thầm. Nhiều người không có triệu chứng rõ ràng cho đến khi mạch máu đã hẹp nhiều hoặc xảy ra biến cố như đau thắt ngực, nhồi máu cơ tim, thiếu máu não thoáng qua hoặc đột quỵ não.
Làm gì để phòng ngừa?
✅ Kiểm soát huyết áp, đường máu, mỡ máu
✅ Không hút thuốc lá
✅ Ăn giảm mỡ, giảm muối, tăng rau xanh, cá, ngũ cốc nguyên hạt
✅ Tập thể dục đều đặn, phù hợp sức khỏe
✅ Duy trì cân nặng hợp lý
✅ Khám sức khỏe định kỳ, nhất là người có bệnh nền
✅ Không tự ý bỏ thuốc huyết áp, mỡ máu, đái tháo đường khi đang điều trị
Dấu hiệu đột quỵ cần đi cấp cứu ngay:
🚨 Méo miệng
🚨 Yếu hoặc tê bì tay chân một bên
🚨 Nói khó, nói ngọng, không hiểu lời nói
🚨 Nhìn mờ, chóng mặt, mất thăng bằng đột ngột
🚨 Đau đầu dữ dội bất thường
Khi có dấu hiệu nghi ngờ đột quỵ, hãy gọi cấp cứu 115 hoặc đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất càng sớm càng tốt. Không chờ tự hồi phục, không tự dùng thuốc tại nhà.
Xơ vữa mạch máu có thể diễn ra âm thầm, nhưng đột quỵ thì có thể để lại hậu quả nặng nề. Chủ động kiểm soát các yếu tố nguy cơ hôm nay chính là cách bảo vệ não bộ cho ngày mai.
Bệnh viện Đa khoa Đức Giang khuyến cáo người dân nên khám sức khỏe định kỳ, kiểm soát tốt bệnh nền và đi khám sớm khi có dấu hiệu bất thường.
