Định nghĩa: Đái dầm là tình trạng đi tiểu không tự chủ trong khi ngủ (ban đêm hoặc buổi trưa). Đây là một hiện tượng sinh lý bình thường trong quá trình phát triển của trẻ, đặc biệt là ở trẻ dưới 6 tuổi. Khoảng 85% trẻ trên 5 tuổi sẽ tự hết tình trạng này.
2. Phân loại đái dầm:
Đái dầm tiên phát: Trẻ bị đái dầm liên tục từ nhỏ đến lớn, chưa bao giờ có khoảng thời gian khô ráo kéo dài quá 6 tháng.
Đái dầm thứ phát: Trẻ đột ngột đái dầm trở lại sau ít nhất 6 tháng đã hoàn toàn kiểm soát được việc đi tiểu.
3. Nguyên nhân: Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, phần lớn không phải do trẻ cố ý:
Di truyền: Nếu cả bố và mẹ đều từng đái dầm, tỷ lệ con mắc phải lên đến 77%.
Chưa hoàn thiện chức năng: Cơ thể không sản xuất đủ hormone chống lợi tiểu (ADH/Vasopressin) vào ban đêm để giảm lượng nước tiểu, hoặc bàng quang của trẻ quá nhỏ.
Ngủ quá sâu: Não bộ bỏ lỡ tín hiệu báo động khi bàng quang đã đầy.
Yếu tố tâm lý: Căng thẳng do chuyển nhà, gia đình xáo trộn, hoặc bị bắt nạt ở trường.
Bệnh lý (chiếm khoảng 1-3%): Táo bón, nhiễm trùng đường tiết niệu hoặc các dị dạng đường niệu.
4. Cha mẹ nên làm gì để giúp trẻ? Việc điều trị hiệu quả nhất bắt đầu từ sự thấu hiểu và thay đổi lối sống:
Tuyệt đối không la mắng: Đái dầm là sự vô tình. Sự trách phạt chỉ khiến trẻ thêm căng thẳng và tình trạng trầm trọng hơn.
Điều chỉnh uống nước: Hạn chế uống nhiều nước sau bữa tối nhưng cần đảm bảo trẻ uống đủ nước vào ban ngày. Tránh các thực phẩm chứa caffeine (cà phê, sô-cô-la) và nước ngọt vào ban đêm.
Tập thói quen đi tiểu: Nhắc trẻ đi tiểu trước khi ngủ ít nhất 2 lần trong vòng 2 giờ cuối ngày.
Khích lệ trẻ: Sử dụng bảng khen ngợi hoặc phần thưởng nhỏ khi trẻ có những đêm không đái dầm để tạo động lực tích cực.
Luyện tập bàng quang: Khuyến khích trẻ nhịn tiểu thêm một chút vào ban ngày để tăng dung tích chứa của bàng quang.
5. Khi nào cần đưa trẻ đi khám bác sĩ?
Trẻ trên 7 tuổi vẫn thường xuyên đái dầm.
Trẻ bị đái dầm thứ phát (đã khô ráo trên 6 tháng rồi bị lại).
Trẻ có các dấu hiệu kèm theo như: tiểu đau, táo bón kéo dài, hoặc vùng kín bị ngứa ngáy, đau rát.
Lời kết: Đái dầm không phải là lỗi của trẻ. Sự kiên trì và đồng hành của cha mẹ chính là "liều thuốc" tốt nhất giúp con vượt qua giai đoạn này.
