Phương pháp điều trị đứt lệ quản do chấn thương

1. Tổng quan 

Đứt lệ quản là một tổn thương hiếm gặp, thường xảy ra do chấn thương vùng mặt, đặc biệt là ở vùng góc trong mắt. Lệ quản đóng vai trò quan trọng trong việc dẫn lưu nước mắt từ mắt về mũi, nên khi bị đứt, bệnh nhân có thể gặp phải tình trạng chảy nước mắt liên tục và viêm nhiễm tái phát nếu không được điều trị đúng cách. 

2. Nguyên nhân và phân loại 

Đứt lệ quản thường do các nguyên nhân: 

• Chấn thương do vật sắc (dao, kéo, kính vỡ…). 

• Tai nạn giao thông. 

• Phẫu thuật vùng mắt hoặc mũi gây tổn thương iatrogenic. 

Tổn thương lệ quản được phân loại theo vị trí và mức độ: 

• Đứt lệ quản trên: thường ít gặp hơn. 

• Đứt lệ quản dưới: phổ biến hơn, do nằm gần bờ mi dưới. 

• Đứt hoàn toàn hoặc không hoàn toàn. 

• Kèm theo tổn thương các cấu trúc quanh mắt khác (mi mắt, ống lệ mũi, túi lệ…). 

3. Chẩn đoán 

• Lâm sàng: chảy nước mắt liên tục, rách mi mắt, tụ máu góc mắt trong, có thể thấy đầu lệ quản bị kéo lệch hoặc đứt. 

• Khám bằng kính lúp hoặc đèn khe để đánh giá tổn thương. 

• Thăm dò bằng ống thông lệ quản hoặc nhuộm fluorescein để xác định mức độ đứt và thông thương của hệ thống lệ đạo. 

4. Phương pháp điều trị 

Điều trị chính là phẫu thuật nối lệ quản (canalicular repair), được thực hiện càng sớm càng tốt (lý tưởng trong vòng 24-48 giờ sau chấn thương), gồm các bước sau: 

a. Chuẩn bị trước mổ 

• Vệ sinh sạch vùng tổn thương, loại trừ dị vật. 

• Đánh giá toàn diện các tổn thương phối hợp. 

b. Kỹ thuật nối lệ quản 

• Tìm hai đầu lệ quản bị đứt: có thể dùng kính phóng đại hoặc kính vi phẫu. 

• Đặt ống dẫn lưu trong lòng lệ quản: thường sử dụng ống silicone chuyên dụng (ống Mini-Monoka hoặc bicanalicular intubation). 

• Khâu nối lệ quản: sử dụng chỉ vi phẫu (thường là chỉ nylon 8-0 hoặc 10-0), khâu từng lớp, đảm bảo tái tạo đúng hướng giải phẫu. 

• Khâu phục hồi mi mắt và mô quanh mắt: nếu có rách phối hợp. 

c. Chăm sóc sau mổ 

• Kháng sinh nhỏ mắt và toàn thân để phòng nhiễm trùng. 

• Theo dõi tình trạng chảy nước mắt, nhiễm trùng, và sự di lệch ống silicone. 

• Ống silicone thường được giữ trong 3-6 tháng trước khi rút. 

5. Tiên lượng và biến chứng 

Tiên lượng tốt nếu được điều trị sớm và đúng kỹ thuật. Một số biến chứng có thể gặp: 

• Tắc lệ quản tái phát. 

• Viêm túi lệ, viêm kết mạc mạn. 

• Lệ đạo không thông do sẹo hóa. 

• Dị vật hoặc kích ứng do ống dẫn lưu. 

6. Kết luận 

Điều trị đứt lệ quản đòi hỏi sự can thiệp sớm và chính xác, kết hợp giữa vi phẫu và chăm sóc hậu phẫu kỹ lưỡng. Với tiến bộ hiện nay trong vi phẫu nhãn khoa và các vật liệu cấy ghép, đa số bệnh nhân có thể phục hồi tốt chức năng dẫn lưu nước mắt nếu được xử trí đúng cách. 

Ứng dụng tại Bệnh viện Đa khoa Đức Giang 

Tại Bệnh viện Đa khoa Đức Giang – một trong những cơ sở y tế tuyến đầu tại Hà Nội, kỹ thuật nối thông lệ quản do chấn thương đã và đang được triển khai một cách hiệu quả, bài bản và đạt nhiều kết quả tích cực. 

Với đội ngũ bác sĩ chuyên khoa Mắt giàu kinh nghiệm, được đào tạo chuyên sâu về vi phẫu thuật, cùng sự hỗ trợ của hệ thống trang thiết bị hiện đại như kính hiển vi phẫu thuật, ống silicone chuyên dụng (Mini-Monoka, bicanalicular stent...), Bệnh viện đã điều trị thành công nhiều ca tổn thương lệ quản phức tạp, mang lại khả năng phục hồi cao và sự hài lòng cho người bệnh. 

Một số điểm nổi bật tại Bệnh viện Đa khoa Đức Giang: 

• ✅ Can thiệp sớm, đúng kỹ thuật: Đội ngũ bác sĩ trực cấp cứu thường xuyên tiếp nhận và xử trí các ca chấn thương vùng mắt, đảm bảo không bỏ sót tổn thương lệ quản. 

• ✅ Phẫu thuật vi phẫu tỉ mỉ: Ứng dụng kỹ thuật khâu nối lệ quản với đặt ống dẫn lưu silicone giúp phục hồi giải phẫu và chức năng tuyến lệ tối ưu. 

• ✅ Theo dõi và chăm sóc sau mổ chặt chẽ: Bệnh nhân được theo dõi định kỳ, rút ống đúng thời điểm, giảm thiểu nguy cơ biến chứng và tái phát. 

• ✅ Chi phí hợp lý, phù hợp bảo hiểm y tế: Giúp người bệnh tiếp cận dịch vụ chất lượng cao mà không quá lo lắng về chi phí điều trị. 

Với phương châm “Tận tâm – Chuyên nghiệp – Hiệu quả”, Bệnh viện Đa khoa Đức Giang không ngừng nâng cao chất lượng chuyên môn, đồng thời khẳng định vị thế trong lĩnh vực chấn thương mắt và phẫu thuật tạo hình – vi phẫu thuật vùng lệ đạo.